Քվեարկություն

Հնարավո՞ր է նվազեցնել ՄԻԱՎ-ով վարակման վտանգը՝ միայն մեկ, հավատարիմ, ՄԻԱՎ-ով չվարակված զուգընկերոջ հետ սեռական հարաբերություններ ունենալով


ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ


ՁԻԱՀ-ի ԿՀԿ-ի նպատակները և խնդիրները, գործունեության հիմ­նական ուղղութ­յուն­ները բխում են «Մարդու իմունային անբավարարության վիրուսից առաջացած հի­վանդության կանխարգելման մասին» ՀՀ օրենքից, ՀՀ կառավարության 11.07.2002թ. հ.1091-Ն որոշումից, ՁԻԱՀ-ի ԿՀԿ-ի կանոնադրությունից և այլ իրա­վական ակտերից:

ՁԻԱՀ-ի ԿՀԿ-ի գործունեության նպատակն ու առարկան են ՀՀ տարածքում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կան­խար­գելման աշխատանքների իրականացումն ու համակարգումը:

ՀՀ կառավարության 2002 թվականի հուլիսի 11-ի հ. 1091-ն որոշմամբ ՁԻԱՀ-ի ԿՀԿ-ի համար սահմանված են գործունեություն հետևյալ տեսակները`

  1. ՄԻԱՎ վարակով և ՁԻԱՀ-ով հիվանդների դիսպանսերիզացիայի և ամբուլատոր բուժման կազմակերպում
  2. ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի նկատմամբ համաճարակաբանական հետազոտությունների (հսկողության) կազմակերպում և իրականացում
  3. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ՄԻԱՎ վարակի վերջնական լաբո­րա­տոր, ՁԻԱՀ-ի կլինիկական և լաբորատոր ախտորոշում
  4. Տեղեկատվական նյութերի ձեռքբերում, մշակում և հրատարակում
  5. Բնակչության տարբեր խմբերի սեռական դաստիարակություն, անվտանգ սեռական վարքագծի ձևավորում և իրազեկության բարձրացում
  6. Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման կազմակերպում
  7. Դրամաշնորհային և արտաքին ֆինանսավորմամբ այլ ծրագրերի իրականացում

Համաձայն ՁԻԱՀ-ի ԿՀԿ-ի կանոնադրության` կազմակերպության հիմնական խնդիրներն են`

ա) ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի և ՁԻԱՀ-ին զուգորդող հիվանդությունների համաճարակաբա­նա­կան հսկման իրականացումը և դրանց զարգացման միտումների հետազոտումն ու վերլուծությունը,

բ) բնակչության տարբեր խմբերի (դեռահասների, երիտասարդների և այլն) բա­րոյական և սեռական դաստիարակությունը, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի ու ՁԻԱՀ-ին զուգոր­դող հիվանդությունների կանխարգելման վերաբերյալ տեղեկատվության տրամա­դրումը և կրթումը,

գ) ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարածվածության մասին ՀՀ միջազգային համաձայնագրերով սահմանված կարգով տեղեկատվության փոխանակումը, իր կողմից կնքված պայմ­ա­նագրերի ու համաձայնագրերի հիման վրա հանրապետության և օտարերկրյա իրավաբանական ու ֆիզիկական անձանց հետ կապերի հաստատումը, տարաբնույթ աշխատանքների կատարումը (կադրերի պատրաս­տում, գիտական, լուսավորչական և այլ գործունեություն),

դ) ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման ու բուժման աշխատանքների իրականացումը և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման ու բուժման բնագավառում առողջապահական կազմակերպությունների և մարմինների գործունեության համակարգումը,

ե) ՀՀ տարածքում, օրենսդրությամբ սահմանված կարգով լիցենզավորված՝ ՄԻԱՎ վարակի և ՁԻԱՀ-ի հայտնաբերմանն ուղղված լաբորատոր հետազոտություններ կատարող առողջապահական կազմակերպությունների (անկախ սեփականության ձևից) գործունեության որակի նկատմամբ հսկողության գործընթացին մասնակցությունը,

զ) ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման և ախտորոշման բնագավառի կադրերի պատրաստումը,

է) ՄԻԱՎ վարակի, ՁԻԱՀ-ի հետազոտման նոր լաբորատոր մեթոդների մշակումը, ինչպես նաև ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի և ՁԻԱՀ-ին զուգորդող հիվանդությունների վերաբեր­յալ գիտական և գործնական հետազոտությունների կատարումը,

ը) ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի և ՁԻԱՀ-ին զուգորդող հիվանդությունների կանխարգելմանը, ՄԻԱՎ վարակիրների և ՁԻԱՀ-ով պացիենտների ախտորոշմանը, բուժմանը ու սո­ցիա­լական պաշտպանվածությանն ուղղված ազգային մարտավարական և ռազմավարական ծրագրերի մշակումը և միջոցառումների իրագործումը,

թ) ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի և ՁԻԱՀ-ին զուգորդող հիվանդությունների խնդիրներին նվիրված ազգային և միջազգային համագումարների, համաժողովների, կոնֆերանսների, սեմինարների, վարժանքների, խորհրդակցությունների կազմակերպումը և մասնակցությունը այդ աշխատանքներին:

ՁԻԱՀ-ի ԿՀԿ-ի գործունեության միջնաժամկետ հիմնական նպատակը 2016թ. ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի հարցերով բարձր մակարդակի հանդիպ­ման ժամանակ ըն­դունված ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի ոլորտում քաղաքական հռչակագրով սահմանված և ՀՀ կառավարության կողմից հավանություն ստացած «ՀՀ-ում 2017-2021թթ. ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման պետական նպատակային ծրագրում» արտա­ցոլված «90-90-90» թիրախներին երկրի հասնելուն նպաստելն է, ինչը նշանակում է, որ մինչև 2020թ. ՄԻԱՎ-ով ապրող մարդկանց 90%-ը պետք է իմանա իր կարգավիճակի մասին, ստանա ախտորոշում, նրանց 90%-ին պետք է տրամադրվի հակառետրո­վիրուսային (ՀՌՎ) բուժում, իսկ այդ բուժումն ստացողների 90%-ի շրջանում պետք է արձանագրվի վիրուսային ծանրաբեռնվածության չհայտնաբերվող մակարդակ: